Posted in Հայոց լեզու, Uncategorized

Գործնական քերականություն

1.Բացատրական բառարանի օգնությամբ դու՛րս գրիր Ավ․ Իսահակյանի պատմվածքից բերված հետևյալ բառերի բացատրությունները։

  • Ստերջ-անպտուղ
  • պրիստավ-Տեղական ոստիկանության պետ մինչհեղափոխական Ռուսաստանում:
  • ռես-Գյուղապետ, տանուտեր:
  • կազակ- Ցարական Ռուսաստանի ծայրամասերը արտագաղթեցված արտոնյալ գյուղացի, ինչպես նաև ռազմիկ, զինվորական մարզերի բնակիչ
  • կաչաղ-գող
  • թախանձանք-պաղատանք
  • արախճի-ասեղնագործ գլխարկ
  • գավազան-մտրակ
  • պարույկ-շրջան
  • քյոշք-պարտեզում սարքած հովանոց, տաղավար

Հնչյունի այսպիսի փոփոխությունը, որը պայմանավորված է շեշտի դիրքի փոփոխությամբ, կոչվում է շեշտափոխական հնչյունափոխություն։Ժամանակակից հայերենում շեշտի դիրքի փոփոխության հետևանքով շեշտը կորցնելիս հիմնականում փոխվում են է(ե), ի, ու, ը ձայնավորները։ Հնչյունափոխվում են նաև ույ, յու, յա երկհնչյունները։

Ի ձայնավորի հնչյունափոխոխություն

  1. Բառասկզբի ի ձայնավորը մի քանի բառերում դառնում է ը, օրինակ՝ իղ-ձըղձալի, ինձ-ընձուղտ, ինչք-ընչաքաղց։
  2. Բառամիջի փակ վանկում ի-ն կարող է դառնալ ը, օրինակ՝ գին-գնել, հին-հնանալ, միշտ-մշտական և այլն։
  3. Մի շարք բառերում ի-ն կարող է սղվել, օրինակ՝ ամիս-ամսական, դարբին-դարբնոց, ծաղիկ-ծաղկել, կոշիկ-կոշկակար։
  4. Բառավերջի ի-ն կարող է փոխվել մի քանի ձևով։ Ա հոդակապից առաջ եղած ի-ն, միանալով նրան, դառնում է(ե), օրինակ՝ այգի+ա+պան-այգեպան, գինեգործ, տարեվերջ և այլն։
  5. -Ակ վերջածանցից առաջ եղած ի-ն դառնում է յ, օրինակ՝ աղավնի-աղավնյակ, կղզի-կղզյակ, պատանի-պատանյակ և այլն։

Գտնե՛լ, թե որ բառերի կազմության ժամանակ է կատարվել ի ձայնավորի հնչյունափոխություն։

Հնադարյան-հին-ի-ը, տնական-տուն-ու-ը, ջրավազան-ջուր-ու-ը, ընչաքաղց-ինչ-ի-ը, ըղձական-ի-ը, ընկուզենի-, ազնվական-ազնիվ-, գնորդ-ի-ը, վեհապանծ-, մտաբերել-միտք-ի-ը, լեռնագործ-, հիմնադիր, լրագրեր-լուր-ու-ը, աղավնյակ-, վիրակապ-վերք-ե-ի քմային-, գարեհաց-ի-ե, ճգնել-ի-ը, թրթիռ-, գունագեղ-գույն, միջանկյալ-մեջ-ե-ի, նշաձև-նուշ-ու-ը, գրակալ-գիր-ի-ը, թխամորթ-թուխ-ու-ը, կրաման-կիր-ի-ը, նմանատիպ-, սրտակից-սիրտ-ի-ը:

 

Միջնապատ-մեջ-ե-ի, միություն-, գինեգործ-գինի-ի-ե, կիսալուսին-կես-ե-ի,  վիպասան-վեպ-ե-ի, շինարարություն-,հիվանդասենյակ-, գիրանալ-գեր-ե-ի, գիտուն-, վիրահատել-, վիճահարույց-վեճ-ե-ի, գիսավոր-, հիանալի, լիություն-, զինագործ-զեն-ե-ի, սիրավեպ-սեր-ե-ի, դիմաքանդակ-դեմք-ե-ի, կինոթատրոն

Posted in Բնագիտություն, Uncategorized

Երկրի ձգողական ուժ

Ձգողականություն (միջազգային տերմինը՝ գրավիտացիա, լատիներեն  «ծանրություն» բառից), տիեզերական ձգողություն, ունիվերսալ հիմնարար փոխազդեցությունը բոլոր նյութական մարմինների միջև։ Փոքր արագությունների և թույլ ձգողական փոխազդեցության դեպքում նկարագրվում է Նյուտոնի ձգողականության օրենքով, ընդհանուր դեպքում՝ Այնշտայնի հարաբերականության ընդհանուր տեսությամբ: Չորս հիմնական փոխազդեցություններից ամենաթույլն է։ Քվանտային սահմանում ձգողականությունը պետք է նկարագրվի ձգողականության քվանտային տեսությամբ, որը դեռ ամբողջովին մշակված չէ։

images

Posted in Դասընկերների բլոգներ, Uncategorized

Դասընկերների բլոգներ

  1.  Անահիտ Մկրտչյան
  2. Լիրա Խաչատրյան
  3. Մարիա Ավետիսյան
  4. Անի Կարապետյան
  5. Աննա Հարությունյան
  6. Եվգենիա Սուքոյան
  7. Նանե Մոմչյան
  8. Նազենի Սանոյան
  9.  Էդգար Ղազարյան
  10. Մարկ Սիմոնյան
  11. Մարկ Ներսեսյան
  12. Արսեն Մելքումյան
  13. Արմեն Մարտիրոսյան
  14. Աշոտ Բադեյան
  15. Ալեն Ռավոյան
  16. Նարեկ Հակոբյան
  17. Հայկ Պետրոսյան
  18. Արմեն Աղաջանյան
  19.  Գոռ Կնյազյան
  20. Նունե Հովհաննիսյան
  21. Վահե Մուսայելյան
  22. Սերգեյ Ալեքսանյան
  23. Տիգրան Մարգարյան
  24. Անրի Ներսիսյան
  25. Հայկ Մարգարյան

 

Posted in Հայոց լեզու, Uncategorized

Ձյունապատ լեռներ ու կապույտ լճեր…

Ձյունապատ լեռներ ու կապույտ լճեր:
Երկինքներ, որպես երազներ հոգու:
Երկինքներ, որպես մանկական աչեր:
Մենակ էի ես: Ինձ հետ էիր դու:
Երբ լսում էի մրմունջը լճի
Ու նայում էի թափանցիկ հեռուն –
Զարթնում էր իմ մեջ քո սուրբ անուրջի
Կորուստը այն հին, աստղայի՜ն, անհո՜ւն:
Կանչում էր, կանչում ձյունոտ լեռներում
Մեկը կարոտի իրիկնամուտին:
Իսկ գիշերն իջնում, ծածկում էր հեռուն
Խառնելով հոգիս աստղային մութին …

Posted in Հայոց լեզու, Uncategorized

Ինչքան աշխարհ սիրես ու աշխարհով հիանաս…

Ինչքան աշխարհը սիրես ու աշխարհով հիանաս —
Այնքան աշխարհը անուշ ու ցանկալի կլինի.
Թե ուզում ես չսուզվել ճահճուտները անհունի —
Պիտի աշխարհը սիրես ու աշխարհով հիանաս:
Այնպե՜ս արա, որ կյանքում ո՜չ մի գանգատ չիմանաս,
Խմի՜ր թախիծը հոգու, որպես հրճվանք ու գինի.
Որքան աշխարհը սիրես ու աշխարհով հիանաս —
Այնքան աշխարհը անուշ ու ցանկալի կլինի…

 

 

Posted in Uncategorized

Մայրենի

1) Լրացրո՛ւ բաց թողնված տառերը կետերի փոխարեն:

Մարմնուն իր ամբողջ կյանքում ուղեկցում է ձայնը: Մարդը բացարձակ լռության պայմաններում վատ է զգում նրան պատում է երկյուղի ու անհարմարության զգացումը: Բացարձակ լռությունը խանգարում է մարդու նիրդային համակարգն այնպես, ինչպես և անվերջ աղմուկը: Որոտը, հրաբուխների ձայնը, ծովային մրրիկները և այլ աղմուկներ անհանգստացնում են մարդուն: Կան բնական աղմուկներ էլ, ինչպես թռչունների դայլայլը, աղբյուրների կարկաչյունը, ծովի ալիքների համընթաց ճողփյունը, հաճելի են մարդկանց համար, բարերար են ներգործում նրանց նիրդային համակարգի վրա: Տհաճ աղմուկը քայքայում է մարդու առողությունը: Աղմուկի հետ են կապվում լսողության կորուստը, ֆիզիկական և մտավոր ընդունակությունների նվազումը:

2)Արտագրե՛լ՝ ըստ անհրաժեշտության լրացնելով հ տառը։
Ընդհանուր, ընդհամենը, դազգահ, արհեստ, խոնարհ, հայթայթել, ապաշխարհել, խորհուրդ, ընդհուպ, անհեթեթ, ճանապարհ, շնոր, հեղեղ, խոտհարք, հեղհեղուկ, շնորհակալ, աշխարհագրական, մահճակալ, խոնարհաբար, նշխարհ, խորհրդատու, Հովհաննիսյան, հեկհեկալ, ճանապարհորդ, շնորհաշատ, արհամարհել, խորհել,
օրհնանք։

3)Արտագրե՛լ՝ ըստ անհրաժեշտության լրացնելով և կամ եվ։

Ուղեվճար, ագեվազ, սերկևիլ, գերեվարել, գինեվաճառ, կարևոր, գինեվարպետ, դափնեվվարդ, ոսկեվորել, կարեվոր, հոգեվարք, հոգևիճակ, ոգևորել, հարևան, ոսկեվազ, ոսկեվարս, արևելաեվրոպական, իջևանել։