Posted in ուսպլան

3-րդ շրջանի անհատական ուսպլան

  • դասացուցակ-
  • ընտրություն-անիմացիա
  • մարզաձև-ֆուտբոլ
  • տեխնոլոգիա-դիզայն
  • մարզական ակումբ-
  • լրացուցիչ կրթություն դպրոցում` ակումբներ, երգչախումբ, պար, առարկայական և այլ- երկարօրյա, նկարչություն
  • լրացուցիչ կրթություն դպրոցից դուրս-
  • շուրջտարյա նախագծեր-կրթահամալիրի օրացույցով որոշված ուսումնական նախագծեր, ճամփորդություններ, <<Կարդում ենք>>  նախագծեր, Հակաբացիլ Կոմիտաս:
  • երթուղայինի ծառայություն
  • տնային աշխատանքների ընտրություն
Posted in Հայոց լեզու, Uncategorized

Գործնական քերականություն

 1.Փակագծերում տրված բառերից ընդգծի՛ր ճիշտը։

  1. -(Աստված,  Աստվածը) քեզ հետ,- ասաց իշխանը, խթանեց ձին և շուտափույթ հեռացավ։
  2. Մեր (թիմն, թիմը) հաղթեց գավաթի մրցաշարում։
  3. Քաղբանտարկյալների (կանայք, կանայքը) նստացույց են սկսել կառավարության շենքի առջև։
  4. Վերջապես (ուղեկցողն, ուղեկցողը) եկավ, և մեր արշավախումբը շարունակեց ճանապարհը։
  5. Քիչ անց (ամպրոպը, ապրոպն) որոտաց, և սկսվեց տեղատարափը։
  6. (Կարենն, Կարենը) ՝ իմ ավագ (եղբայրը, եղբայրն), արդեն ավարտել է դպրոցը։

2.Գտի´ր հնչունափոխված արմատները և գրի´ր դրանց անհնչունափոխ ձևերը:

Պատկերազարդ,  ոսկեվառ-ոսի-ա-վառ, գնդասեղ-գունդ-ասեղ, մաքսանենգ, զուգահեռ,   կաղնեփայտ-կաղին-փայտ, գրկաբաց-գիրկ-ա-բաց, լեռնաշղթա, արժա­նապատիվ-արժան-պատիվ, ձվածեղ-ձու-ած-եղ, պատուհան, ամառնամուտ-ամառ-ա-մուտ, մարդասեր, ժամացույց, հողագունդ-հող-գունդ, ջերմանավ, սրտապատառ-սիրտ-ա-պատառ, սիրառատ-սեր-առատ, գինեվաճառ-գինի-ա-վաճառ, գերեվաճառ-գերի-ա-վաճառ, բարեգութ-բարի-գութ, մատենագիր-մատիան-գիր, դրկից-դուռ-կից,  լուսամուտ-լույս-մուտ:

3.Փակագծի բառը գրի´ր պահանջվող ձևով.

(Իրադարձային) առավել հարուստ ճամփորդություններից մեկը կապված է հանիրավի մոռացված Լա Կոնդամինի (անվան) հետ: Այդ ֆրանսիացին (արկածներով) լի իր կյանքն սկսեց որպես զինվոր, սակայն շուտով (ծառայությունը) թողեց՝ ռազմական (կարգապահության) հանդեպ մեղանչելու պատճառով: Երեսուն տարեկանում)( Ֆրանսիայի (ակադեմիայում) քիմիկոսի պաշտոն էր վարում: Քիչ անց նրան (Պերուում) ենք հանդիպում, որտեղ աստղագիտական (չափումները) Երկրի սեղմվածությունը (որոշելու) նպատակ ուներ: Այդ (աշխատանքները) (ավարտելուց) հետո պիտի իր (գործին) դառ­նար, սակայն, փոխանակ (ընկերների) հետ նավ (նստելու), Լա Կոնդամինը որոշեց արևմուտքից  արևելք կտրել-անցնել Հարավային Ամերիկա (մայրցամաքը), որն այդ ժամանակ դեո բոլորովին ուսամնասիրված չէր (եվրոպացիների) կողմից:

 

 

Posted in Հայոց լեզու, Uncategorized

Գործնական քերականություն

 1. Լրացրու՛ բաց թողնված տառերը, ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում ց.

  • հանդիպակած, մտա-ածին, մածուիկ, խուրց
  • արցունք, դերցակ, այտուցվել, հունցել
  • լվացք, պախուր-,  խորհրդա-ել,  քաղցր
  • հինավուրց, ուրց, տր-ակ, ճրագալույս։

2. Ընդգծի՛ր դասական թվականները։

  • Քսանմեկերորդ, մեկ չորրորդ, երեսուներկուերորդ, հազարավոր, հարյուրերորդ, երկուստեք
  • Հնգյակ, չորրորդ, մեկ հարյուրերորդ, տասնչորսերորդ, երրորդական, քսանութերորդ
  • Առաջին, երեք քառորդ, հիսունմեկերորդ, կրկնակի, տասնիններորդ, երկրորդականություն։

3. Ընդգծի՛ր ածանցավոր թվականները։

  • Յոթանասուն, զրո, քսան-քսան, երեսուն, չորրորդ, հարյուր մեկ
  • Քառասուն, ինը-ինը, ութսունվեց, երկրորդ, երկու երրորդ, հինգական
  • Ինը հազար, երրորդ, վաթսուն, կես, առաջին, հարյուր հիսուն
  • Հիսուն, քառասուներեք, երկուական, մեկ երրորդ, տասնհինգ, իննսուն։

4. Ընդգծի՛ր և ուղղի՛ր այն նախադասությունները, որոնցում համաձայնության սխալ կա։(Ենթական և ստորոգյալը դեմքով, թվով պետք է համաձայնեն իրար)։

  • Այդ ամենի համար պատասխան պիտի տան Աշոտը կամ Արամը։
  • Աշակերտների մեծ մասը հաջողությամբ հանձնեցին ավարտական քննությունները։
  • Նիդեռլանդները բարեկամական կապեր է հաստատել իր հարևան պետությունների հետ։
  • Աշնան խաղաղ օրին նրան հաճելի էր և՛ տերևների խշշոցը, և՛ հնձանի դռնակի երգը։
  • Սկսվեց երգն ու նվագը, և ամենքը սպասում էին ինչ-որ մի անակնկալ դեպքի։
Posted in Հայոց լեզու, Uncategorized

Գործնական քերականություն

 1) Լրացրո՛ւ բաց թողնված տառերը` կետերի փոխարեն գրելով օ կամ ո:

Առօրյա, թռչորս, ողորկ, բարորակ, անդորր, անօրինակ, անոգուտ, որբանոց, հայորդի, ովքեր, օդանավ, սալորօղի, անոգտակար, դեղնազոծ, միօրինակ, ամենաորակյալ, շտապօգնություն, ջրօրհնեք, այդօրինակ, հոգուտ, օվկիանոս,  հոգս,  կրկնօրինակ, խաղաղօվկիանոսյան, մեղմօրեն, արագոտն, առօրեական, վաղօրդյան, օրմիզդուխտ, օրըստօրե, ով, չոգնել, այսօր, պարզորոշ, հոդս ցնդել,  արփիազօծ, հիմնովին, եղբորորդի, ոտանավոր, զօրուգիշեր, լացուկոծ, քեռորդի, նորօրյա, հատօրյակ, վաղօրոք, արջաորս, սևօրակ, ակնաջօղ:

2) Առանձնացրո’ւ  ոջ հոլովման ենթարկվող բառերը:

  • Սյուն, աներ, սկեսուր, գարուն, ընկեր, դուռ, քույր, քեռակին, նախկին, տիկնիկ
  • Տաճար, տանտիկին, սկեսրայր, հասցեատեր, լապտեր, մեղր, կին, մայրամուտ, դասընկեր
  • Հորաքույր, գործարան, գործարանատեր, խաղընկեր, այգաբաց, հորեղբայր, կալվածատեր, տիկին
  • Տալ, հարսնաքույր, վարագույր, տերտեր, երիցակին, զուգընկեր, բաժնետեր:

3) Նախադասություններն ավարտի՛ր:

  • Քաղցած աղվեսը համոզում էր աքլորին, բայց աքլորը չեր համաձայնվում:
  • Քաղցած աղվեսը համոզում էր աքլորին թեև նրան համոզելը  չստացվեց:
  • Քաղցած աղվեսը աքլորին  համոզում էր, որովհետև շատ քաղցած էր:
  • Քաղցած աղվեսը աքլորին  համոզում էր, երբ աքլորը վախեցած էր:
  • Քաղցած աղվեսը աքլորին  համոզում էր, չնայած չեր հավատում:

4. Տրված ածականներից ի՞նչ անել  կամ ի՞նչ լինել հարցին պատասխանող բայեր  կազմի´ր և դրանց մեջ բայ կազմող  մասնիկներն ընդգծի՛ր:

Գեղեցիկ, հպարտ,  տգեղ, մեծ, փոքր, չար, չոր, թարմ, խոնավ, սև, բարձր, մանր, ճերմակ, դալուկ, ծանր:

5. Կազմի´ր տրված գոյականների հոգնակին: Փոր­ձի´ր բացատրել, թե ո՞ր բառերին է  -եր  վերջավորություն ավելանում, ո՞ր բառերին՝ -ներ.

Ա.  Ծառ, ձայն, քար, կով,  արջ,  փունջ, լուր, բառ, հայ, ցեղ, սիրտ, գիր,  սյուն, պատ, հույն, ձու, սուր, քիթ, քույր, մայր, ձեոք, ոտք, տատ, պապ:

Բ. Եղբայր, աթոռ, պապիկ, տատիկ, գրպան, թութակ,  բարեկամ, աշակերտ, մատյան, հեռախոս, ծաղկավաճառ, պանրագործ:

Posted in Հայոց լեզու, Uncategorized

Գործնական քերականություն

1.Դո՛ւրս գրիր անձնական դերանունները. կազմի՛ր նախադասություններ՝ գործածելով այդ դերանունները։

Իրար, այսչափ, նրանք, ոմն, ուրիշ, մենք, յուրաքանչյուրը, ինքը, նույնպիսի, ամեն ինչ, ողջ,իրենք, ոչինչ, դա, ամբողջ, սա, միմյանց, ոչ մեկը, ոչ ոք, դուք, ամենքը, մեկմեկու:

-Մենք իրար հետ շատ ենք զվարճանում:

Նրանք շատ խելացի են:

-Մենք ընկերներ ենք:

Ինքը շատ գեղեցիկե:

Իրենք գնացին բակ:

Դուք շատ տաղանդավոր եք:

2.Ընդգծի՛ր ցուցական դերանունները։

Ոմն, այսչափ, ինչ-որ, դրա, մենք, յուրաքանչյուրը, ինքը, նույնպիսի, ամեն ինչ, ողջ, իրենք, ոչինչ, դա, ամբողջ, սա, միմյանց, ոչ մեկը, ոչ ոք, դուք, մյուս, ամենքը, միևնույն, ողջ, ամբողջ, միևնույն, սույն, միևնույն, ինչ, այսպես, այդպես այնպես, որքան, սա, դա, նույնտեղ, այնչափ։

3.Ընդգծի՛ր որոշյալ դերանունները․

  • միմյանց, յուրաքանչյուր, ինչ, երբ
  •  ամեն ինչ, համայն, ամեն մի, ողջ
  • որտեղ, քանի, ինչպես, ինչու
  • իրար, որերորդ, քանիսը այլ

4.Ո՞ր շարքի բոլոր դերանուններ են հարաբերական․

  •  ով, ինչ, երբ, սույն
  • ողջ, քանի, ինչու, որ
  • որտեղ, քանի, ինչպես, ինչու
  •  իրար, որերորդ, քանիսը, այ։

5. Ո՞ր նախադասությունների մեջ բառագործածության  սխալ կա (ընդգծիր սխալ  օգտագործված բառերը).

ա)Ուժեղ աղմուկից հանկարծակի ի գալով՝ մոտեցավ լուսամուտին։
բ) Ավանդության համաձայն՝ վառելիքի դեզը վերածվել է քարե ամրոցի։
գ) Ակնոցի վրայից աչքերը հառնեց դիմացը նստած մարդկանց։
դ) Առվի մեղմ կարկաչյունը հանգստացնում էր հոգնած նյարդերս։
զ) Իր վատ արարքի համար նա մեղանչեց ընկերոջ առաջ։

6. Ընդգծի’ր հապավումները, գրի՛ր տեսակները՝ տառային, վանկային, վանկաբառային․
ժողդատարան, զինծառայող, ուսխորհուրդ, շինջոկատ, նորընտիր, կուստոմս, քաղբանտարկյալ, պետպատվեր, ուսմասվար, մարզկենտրոն, գրապահոց, սոցհարցում, շինհրապարակ, զինադադար, պետեկամուտ։

Posted in Uncategorized

Գործնական քերականություն

1. Լրացրո՛ւ բաց թողած տառերը և կետադրի՛ր, անծանոթ բառերը բացատրի՛ր։

Դեռ ա-տոբուս չնստած հիշեցի որ Գեղար-ի ճանապար-ին  Ողջաբերդի մոտ է Չարենցի կամարը։ Երբ այդ մասին հարցրի վարորդին նրա վա-վ-ուն աչքերը փայլեցին ու նա զարմացավ որ Չարենցին գիտեմ։ Ասացի որ Ուկրա-նայում վաղուց հայտնի են նրա բանաստեղծությունները։

Երբ ավտոբուսը կանգնեց որ-աքարե սանդու-քներով բլուրն ի վեր լռելյայն բար-րացանք դեպի քարե վարդագույն կամարը և մեր աչքերի առջև բացվեց մի վեհաշու-  ա-շեցուցիչ տեսարան աստվածաշնչյան լեռը ձյունաճերմակ Արարատը հպարտորեն վեր էր խոյացել արևով ասկ-որված գագաթը։ Թափանցիկ մշուշի մեջ փռվել էր Արարատյան դաշտը որտեղ առաջին մարդիկ տնկել են խաղողի որ-ը և վաղնջական ժամանակներից հողին սերմ հանձնել։

2. Լրացրո՛ւ բաց թողնված տառերը, ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում ց։

  • հանդիպակա-, մտա-ածին, մա-ուցիկ, խուր-
  • ար-ունք, դեր-ակ, այտու-վել, հուն-ել
  • լվա-ք, պախուր-,  խորհրդա-ել,  քաղ-ր
  • հինավուր-, ուր-, տր-ակ, ճրագալույ-

3. Լրացրո՛ւ բաց թողնված տառերը` կետերի փոխարեն գրելով ո կամ օ:

Այսր, պարզրոշ, օրեցր, տարրշել, կեսր, հանապազրյա, ամանր, հրանթ, փորձանթ, անթևան, անթի, հնտի, սնտի, տթ, տնրեն, քնքշրեն, քնքշրր, նրբրեն, փոխգնություն, չգտագրծել, գանգսկր, հնաճ, ոսկեղ, ընդրինակել, դապարիկ, վ, հդս ցնդել, հտնկայս, արփիազծ, հիմնվին, եղբորրդի, տանավոր, զրուգիշեր, գիշերուզր, վատրակ, արծաթազծ, լացուկծ, անղնաշար, տարրինակ, քեռրդի, հակադային, հակարինական, նմանրինակ, նորրյա, սառնրակ, տասնօրյակ, հատորյակ, հնգօրյակ, երկվրյակ, ապրինի, նախրե, արջարս, սևրակ, շրորալ, եռրյա, ակնաջղ:

4. Բառերը գրի՛ր գծիկով, միասին կամ անջատ։

  • Բարձր (աշխարհիկ), քանի (որ), բողոք (դիմում),  բաց (անել), գլխ (ի) վայր
  • Գառան (դմակ),  գիշեր (ցերեկ),  գլխ (ի) կոր,  գոռում (գոչյուն)
  • Ծովից) ծով, (բարդ) բարդ, (առ) հավետ, մեղր (ամիս), արյուն (արցունք)
  • Բարակ (մարակ), (ոտքից) գլուխ, հույս (ապավեն), ութ (ոտնուկ)
  • Պարզ (ու) հստակ, ութսուն (ինը), խեթ (խեթ), բրոնզի (դար), գոռալ (գոռգոռալ)
  • Հոգով (մարմնով), ազգ (ուրաց), (բերնե) բերան, այստեղ (այնտեղ), (անց) կենալ
  • Գազ (օջախ), ծայրը (ծայրին) հասցնել, գնալ (գալ), գլուխ (կոնծի), գիշեր (երգ)
  •  Դանդաղ (ընթաց),  դափնե (տերև),  դեղ (դարման),  դեռ (ևս)
  • Դառն (աղի),  դեմ (անել) , դեսից (դենից), հազար (երեք հարյուր),  դժվար (թե):

5. Ընդգծի՛ր գործողություն նշանակող երեք բառ։

  • տնտես, բանտես, վերահաս, պսպղաս, խաղող, քաղող
  • զրկես, կրկես, հապալաս, ծլվլաս, նշաձող, գրես
  • առերես, ավերես, ճպճպաս, դարպաս, շենշող, ճնշող
Posted in Հայոց լեզու, Uncategorized

Գործնական քերականություն

Դասարանում

 Լրացրո՛ւ բաց թողած տառերը և կետադրի՛ր։

Գարուն էր։ Բնությունը ապաքինվող ախտահարվածի պես նայում էր թախծախառն ժպիտով։ Գարունը նոր էր լցվում նրա երակների մեջ, և նա անրջում էր` աչքերը տամկությամբ լի։ Հևում էր անհուն տենչանքով։ Ծառերը լցվել էին թացությամբ, և վարդագույն վանքը ձորափին լռել էր ինքնամփոփ։

Մի ապաշխարող վանական` խստահայաց ու թախծոտ, ձյունաթույր մորուքով, նստած ձորապռնկի ժայռին, խորասույզ նայում էր ներքև` դեպի ջրաղացը, որի միափեղկ նեղլիկ դռնակից ժրաջան մրջյունի պես ելումուտ էր անում մի կորամեջք մարդ։ Վանքի մերձակա քողտիքից դուրս եկավ մի ուրիշ վանական` մի պարկ շալակին. մագաղաթի ձեռագրեր էր բերում։ Վանական ընկերը, վերցնելով մագաղաթի փաթեթը, սկսեց հետաքնին զննել. ինչ-որ տող անվերջանելի էր, և խիստ շահագռգռել էր նրան։

Ընդգծի՛ր ցուցական հոդով երեք գոյական։

  1. Վերջերս ձեռքիս ռադիոյով լսեցի, որ մոտ ժամանակներս աշխարհումս կլիմայական այնպիսի աղետներ են լինելու, որ վայ թե ծննդավայրումս այլևս ապրել չլինի, այդ պատճառով էլ մտադիր եմ փոխել բնակությանս վայրը։
  2. Ասում են՝ գիշերս առատ ձյուն է գալու, իսկ մոտ օրերս կփակվեն ճանապարհները․ երևում է՝ ձմեռս դաժան է լինելու։ Բայց գուցե բախտս բերի, և վնասված ոտքս չմրսեցնեմ, առողջությունս չփչացնեմ։

Ընդգծի՛ր դիմորոշ հոդով երեք գոյական յուրաքանչյուր շարքում։

  1. Տղաներդ, ամենքդ մի փունջ ծաղիկ վերցրած, կգաք մեզ՝ աղջիկներս շնորհավորելու կանանց տոնի առթիվ, իսկ մենք կհամբուրենք մեր ուսուցիչներին և նրանց կնվիրենք այդ ծաղկեփնջերը։
  2. Ոչ մեկդ գլխի չէր ընկել թևս մտնելու և ինձ անցկացնելու սառցակալած փողոցը․ երկուսդ էլ զբաղված էիք ընկերուհիներովդ, ես՝ անտեսված պապիկս, հույսս ինձ վրա դրեցի և կոտրեցի ոտքս։
  3. Բոլորս հույս ունեինք այդ օրը տեսնելու այնքան սպասված հյուրին․ ոչ մեկս չէր կասկածում, որ նա կգա, և ամենքս, մի-մի վարդ ձեռքներից, շարվել էինք ճամփեզրին։

Մենախոսություն, երկխոսություն թեմաներից մեկով․

  • Մենախոսություն  «Եթե ես Եղիշե Չարենցը լինեի․․․»
  • «Կաղամբը և արագիլը» երկխոսություն
  • «Ծառից ընկած տերևը»  մենախոսություն
  • «Կա՛նգ առ, ակնթարթ» մենախոսություն
  • «Երևանի ցայտաղբյուրները»
  • «Չափի զգացում»
  • «Ստի ոտքը կարճ է»
  • «Կյանքի սևն ու սպիտակը»
  • Այլ թեմա։
Posted in Բնագիտություն, Uncategorized

ծաղկի կառուցվածք

Ներկայացված նկարում երևում է ծաղկի կառուցվածքը:

Ծաղիկ. ծաղիկը արտաքինից շատ պարզ բան է, որ բազում մարդկանց ուրախություն, հուզմունք և երջանկություն է պարգևում: Իրականում ծաղկի ներսը մի բարդ կառուցվածք է:  Վիքիպեդիայում կարդացի ծաղկի մասին ու իմացա, որ բույսերի որոշ տեսակների ծաղիկներ սեռ ունեն:

Նկարում պատկերվածծաղիկն ունի և՛ առէջ և վարսանդ, այսինքն այս ծաղիկը երկսեռ է:

Վարսանդը ծաղկի իգական սեռը պայմանավորող օրգանն է: Կազմված է սպիից, սռնակից և սերմնարանից։ Սերմնարանի ներսում  գտնվում են մեկ կամ մի քանի սերմնաբողբոջներ, որոնցից զարգանում են սերմերը,  իսկ ամբողջ սերմնարանից՝ պտուղը: Նկարին նայելով, կարող եք տեսնել վարսանդը:

Վարսանդին շրջապատել են առէջները՝ ծաղկի արական օրգանները: Դրանք ունեն առէջաթելեր և փոշանոթներ: Հենց այդ փոշանոթներում էլ զարգանում են փոշեհատիկները:

Փոշեհատիկը քամու, մեղվի, թիթեռի կամ մեկ այլ միջատի միջոցով առէջի փոշանոթից ընկնում է վարսանդի սպիի վրա, հետո սռնակով իջնում եւ հասնում սերմնարան, որտեղ էլ այն աստիճանաբար վեր է ածվում սերմի, հետո՝ պտղի: Սա նման է մայրիկի փորում մեծացող բալիկին:

download