Posted in Ֆիզիկա, Uncategorized

Մարմնի իմպուլս: Իմպուլսի պահպանման օրենքը: Ռեակտիվ շարժում

1.Որ մեծությունն է կոչվում մարմնի իմպուլս:

Մարմնի իմպուլս կոչվում է այն ֆիզիկական մեծությունը, որը հավասար է մարմնի զանգվածի և արագության արտադրյալին։

2.Ինչ բանաձևով է որոշվում մարնի իմպուլսը:

p=mv

3.Ինչ միավորով է չափվում իմպուլսը ՄՀ-ում:

p

4.Իմպուլսը վեկտորական մեծություն է, թե սկալյար:

Վեկտորական

5.Ինչն են համարում համակարգի իմպուլս:

Համակարգի իմպուլսը այդ համակարգը կազմող բոլոր մասնիկների իմպուլսների գումարն է։

6.Որքան է նույն զանգվածով 2 գնդերի համակարգի իմպուլսը, եթե դրանք շարժվում են իրար ընդառաջ՝ մոդուլով հավասար արագություններով:

2

7.Մարմինների որ համակարգն է կոչվում փակ:

Փակ համակարգ կոչվում է միայն միմյանց հետ փոխազդող մարմիններից կազմված համակարգը:

8.Ձևակերպել իմպուլսի պահպանման օրենքը:

Փակ համակարգ կազմող մարմինների իմպուլսների գումարը մնում է անփոփոխ:

9.Նկարագրել իմպուլսի պահպանման օրենքն հաստատող փորձ:

Հարթ հորիզոնական հարթության վրա v→ արագությամբ զանգվածով գունդը հարվածում է նույն զանգվածով երկրորդ գնդի։ Գնդերի համակարգը կարելի է համարել փակ, քանի որ նրանց վրա ազդող Երկրի ծանրության և սեղանի հակազդեցության ուժերը միմյանց համակշռում են։ Մինչև բախումը առագին գնդի իմպուլսը mv→ է, իսկ երկրորդինը՝ զրո, հետևաբար համակարգի իմպուլսը mv→ է։ Բախումից հետո առագին գունդը կանգ է առնում, իսկ երկրորդը կշարժվի նույն v→ արագությամբ։

10.Որ շարժումն է կոչվում ռեակտիվ;

Ռեակտիվ շարժում  են անվանում այն շարժումը, որի դեպքում մարմնից որոշակի արագությամբ նրա մի մասի անջատման հետևանքով մնացած մասը շարժվում է հակառակ ուղղությամբ:                              

11.Բերել ռեակտիվ շարժման օրինակներ:

Հռթիռի շարժումը,վառելիքի այրումից առաջացած գազերը  ճնշման ուժերի ազդեցության արտանետվում են Հռթիռից,որի հետևանքով  գազերի ճնշման ուժը ազդում է Հռթիռի վրա դրանից էլ,բղում է նրա շարժումը:

12.Ինչ կառուցվածք ունի հրթիռը:

Hrtir

13Կարող է արդյոք հրթիռն արգելակել  տիեզերքում (անօդ տարաությունում): Ինչպես:

Ոչ, որովհետև հրթիռն առգելակ չունի։

14.Կարող է արդյոք իդեալական հարթ հորիզոնական սառույցի վրա կանգնած մարդը տեղից շարժվել՝ որևէ ձևով չհրվելով սառույցից:

Եթե վերցնենք մի մարմին և կանգնենք սառույցի վրա, ապա նետեք այն, ենք մարմնով կշարժվենք մեր նետած ուղության հ

1.Որ մեծությունն է կոչվում մարմնի իմպուլս:

Մարմնի իմպուլս կոչվում է այն ֆիզիկական մեծությունը, որը հավասար է մարմնի զանգվածի և արագության արտադրյալին։

2.Ինչ բանաձևով է որոշվում մարնի իմպուլսը:

p=mv

3.Ինչ միավորով է չափվում իմպուլսը ՄՀ-ում:

p

4.Իմպուլսը վեկտորական մեծություն է, թե սկալյար:

Վեկտորական

5.Ինչն են համարում համակարգի իմպուլս:

Համակարգի իմպուլսը այդ համակարգը կազմող բոլոր մասնիկների իմպուլսների գումարն է։

6.Որքան է նույն զանգվածով 2 գնդերի համակարգի իմպուլսը, եթե դրանք շարժվում են իրար ընդառաջ՝ մոդուլով հավասար արագություններով:

2

7.Մարմինների որ համակարգն է կոչվում փակ:

Փակ համակարգ կոչվում է միայն միմյանց հետ փոխազդող մարմիններից կազմված համակարգը:

8.Ձևակերպել իմպուլսի պահպանման օրենքը:

Փակ համակարգ կազմող մարմինների իմպուլսների գումարը մնում է անփոփոխ:

9.Նկարագրել իմպուլսի պահպանման օրենքն հաստատող փորձ:

Հարթ հորիզոնական հարթության վրա v→ արագությամբ զանգվածով գունդը հարվածում է նույն զանգվածով երկրորդ գնդի։ Գնդերի համակարգը կարելի է համարել փակ, քանի որ նրանց վրա ազդող Երկրի ծանրության և սեղանի հակազդեցության ուժերը միմյանց համակշռում են։ Մինչև բախումը առագին գնդի իմպուլսը mv→ է, իսկ երկրորդինը՝ զրո, հետևաբար համակարգի իմպուլսը mv→ է։ Բախումից հետո առագին գունդը կանգ է առնում, իսկ երկրորդը կշարժվի նույն v→ արագությամբ։

10.Որ շարժումն է կոչվում ռեակտիվ;

Ռեակտիվ շարժում  են անվանում այն շարժումը, որի դեպքում մարմնից որոշակի արագությամբ նրա մի մասի անջատման հետևանքով մնացած մասը շարժվում է հակառակ ուղղությամբ:                              

11.Բերել ռեակտիվ շարժման օրինակներ:

Հռթիռի շարժումը,վառելիքի այրումից առաջացած գազերը  ճնշման ուժերի ազդեցության արտանետվում են Հռթիռից,որի հետևանքով  գազերի ճնշման ուժը ազդում է Հռթիռի վրա դրանից էլ,բղում է նրա շարժումը:

12.Ինչ կառուցվածք ունի հրթիռը:

Hrtir

13Կարող է արդյոք հրթիռն արգելակել  տիեզերքում (անօդ տարաությունում): Ինչպես:

Ոչ, որովհետև հրթիռն առգելակ չունի։

14.Կարող է արդյոք իդեալական հարթ հորիզոնական սառույցի վրա կանգնած մարդը տեղից շարժվել՝ որևէ ձևով չհրվելով սառույցից:

Եթե վերցնենք մի մարմին և կանգնենք սառույցի վրա, ապա նետեք այն, ենք մարմնով կշարժվենք մեր նետած ուղության հ

Posted in Ֆիզիկա, Uncategorized

Մարմնի իմպուլս: Իմպուլսի պահպանման օրենքը: Ռեակտիվ շարժում:

1.Երկու մարմին շարժվում են իրար ընդառաջ: Առաջին մարմնի զանգվածը 2կգ է, իսկ արագությունը՝ 3մ/վ: Երկրորդ մարմնի զանգվածը 4կգ է, իսկ արագությունը՝ 2մ/վ: Որքան է այդ մարմինների համակարգի լրիվ իմպուլսը և ինչպես է այն ուղղված:

2 x 4 – 2 x 3 = 2կգ մ/վ

  1. 9գ զանգվածով և 500մ/վ արագությամբ թռչող գնդակը հարվածում է հարթ սեղանին դրված 600 գ զանգվածով չորսուին և խրվում-մնում նրա մեջ: Ինչ արագություն ձեռք կբերի չորսուն: Շփումը սեղանի և չորսուի միջև անտեսել:

9 x 500 : 600 = 45/6 մ/վ

Posted in Գրականություն, Uncategorized

Ստամոքսի համար

  • աշխատանք բառարանով —

Անոսր – նուրբ, նոսր

Վսեմություն – վեհություն

Քամահրել – անգոսնել

Տիղմ – հանքային կամ օրգանական նյութերից առաջացած կպչուն նստվածք ջրերի հատակին

Ճիրան – կենդանիների և թռչունների սուր և կեռ եղունգ, մագիլ.

Լերկ – անմազ

Անվրդով – խաղաղ

Լայնատարած – ընդարձակ

Հափրացնել – լիացնել

  • ամեն լեռ չի տեսնում անդունդ, մեծությունը չի իմանում, թե ի՞նչ է նյութում իր դեմ չնչինությունը, աղավնին չի հավատում օձի գոյությանը —  առանձնացրու՛ հականիշ զույգերը․ հականիշների օգնությամբ ի՞նչ է ասում հեղինակը, համաձայնիր կամ հերքիր՝ քո փորձից ելնելով։

Լեռ – անդունդ

Մեծություն – չնչինություն

  • երբ մտածեց ստամոքսը կշտացնելու համար թևերը ծալել — ի՞նչ է նշանակում թևերը ծալել, ինչու՞ է այն վտանգավոր։

Ագահությունը մարդուն դարձնում է անճանաչելի և անաշխատունակ:

  • Հեշտությամբ կշտանալը սկսեց մարել նրա մեջ բարձրերը թռնելու պահանջը — մեկնաբանի՛ր այս միտքը։

Իմ կարծիքով հեղինակը ցանկանում է ասել, եթե մարդ գտնում է հեշտ ուղին նա այլևս չի ցանկանում անցնել դժվար ուղղին:

  • Հեշտ ու դժվար ճանապարհները․․․ (ստեղծագործական աշխատանք):
Posted in Հայոց լեզու, Uncategorized

ՈՐՈՇԻՉ

Բոլոր գոյականները լրացնել բառ-որոշիչներով:

  • Տղայի պահվածքը ուսուցիչներին դուր չէր գալիս:

Խելացի տղայի պահվածքը զայրացած ուսուցիչներին դուր չէր գալիս:

  • Բարձրահասակ Արմենի գիրքը կորավ:

Բարձրահասակ Արմենի գիրքը կորավ:

  • Խոհանոցում Մայրը ճաշ էր եփում:

Խոհանոցում քնքուշ Մայրը ճաշ էր եփում:

  • Ընկերուհին հայտնեց լուրը:
  • Սենյակի պատից կախված էր նկար:

Բոլոր գոյականները լրացնել բառակապակցություն-որոշիչներով:

 

  • Աշխարհը մարդուն սպառնում է աղետներով:
  • Այցելուն կարծես թե ընտելացել էր տանը:
  • Նա պարզ լսում էր երեխաների աղմուկը:
  • Անդորրը տարածվել էր այգիների վրա:
  • Ջրի մի կոհակ բարձրացավ քարի վրա:

 

Յուրաքանչյուր նախադասության մեջ որոշիչներից մեկը դարձրու ետադաս՝ ուշադրություն դարձնելով կետադրությանը:

 

Բոլոր գոյականները լրացնել նախադասություն-որոշիչներով:

 

  • Քամին հանդիսավոր խշխշացնում էր սաղարթները:
  • Երկիրը հենվում է ոսկե գորտի վրա:
  • Ծուխը խառնվել էր մշուշին:
  • Գագաթը փայլում էր շողքերով:
  • Դաշտի մեջ քարե երկու սյուն էր կանգնեցված:

 

Տրված որոշիչները գրիր որոշյալից (բառը, որին լրացնում է որոշիչը) առաջ և հետո. ուշադիր եղիր կետադրությանը:

 

  • մի կին քաշում էր գանգակի պարանը: — անտառաբնակ բուի նման
  • այդ ձայնը ուշքի բերեց նրան: — սրտաբուխ ու մտերիմ
  • գազանիկը թաթեր ուներ: — երկարբարակ ու ոսկրոտ մատներով
  • աշունը շուկան լցրել է մրգերով: — ախորժելի, քաղցրահամ
  • ես տեսնում եմ ծառը և թիրախը: — նրանից կախված

 

Կետադրել:

  • Քայլում էր մի գեղեցիկ տիկին` տակավին դեռատի քնքուշ նրբիրան:
  • Սիրում եմ մեր երկինքը մուգ:
  • Լեռան փեշին ապարանքն էր դարերի փոշին կամարներին դրած:
  • Հացերի կողքին քնած էր հացթուխը, ալյուրոտված ձեռքերը խմորոտ:
  • Այդ առավոտ տեսածս առաջին բանը մեր ծիրանենին էր ծաղկազգեստ ու բուրող:
  • Մայրամուտին ծովը շառագույն ու հանդարտ հանկարծ ալեկոծվեց:
  • Ջրաղացը` ծեր ու իմաստուն հեքիաթասաց լռել էր արդեն:
  • Հավաքվածներին մոտեցավ մի աղջիկ` խուճապահար թռչունի նման:
  • Զանգը, որ կարկաչուն ու հստակ ձայնը գլուխն էր գցել, բոլորին հավաքում էր եկեղեցում:
  • Շրջակա դաշտը` երփներանգ ծաղիկներով զարդարված, քչքչան աղբյուրները` պաղպաջուն ու զուլալ ստեղծել էին եդեմական տեսարան:

 

Posted in Հայոց լեզու, Uncategorized

Որոշիչ

Գտիր ընդգծված բառի լրացումները (որոշիչ) և դիտարկիր:

Ջրով լվացվեց: — Զուլալ ջրով լվացվեց: Սարերից եկող ջրով լվացվեց: Լվացվեց ջրով, որ ձնհալից էր առաջացել:

Նախադասության մեջ գոյականական անդամի լրացումը (որոշիչը) արտահայտվում է.

  1. Ջրով-  բառ
  2. Զուլալ ջրով- բառակապակցություն
  3. որ, նհալից էր առաջացել- նախադասություն

Նախադասության գոյականական անդամին ավելացրու երեք տեսակի որոշիչ:

  • Ծաղիկներն օրորվում էին:

Գունավոր ծաղիկներն օրորվում էին:

Բակում գունավոր ծաղիկներն օրորվում էին:

Մարդիկ տեսան, որ բակում գունավոր ծաղիկներն օրորվում էին:

  • Դամբարանից զարմացած դուրս եկան:

Հրաշալի դամբարանից զարմացած դուրս եկան:

Մարդիկ հրաշալի դամբարանից դուրս եկան:

Եգիպտոսում մարդիկ հրաշալի դամբարանից դուրս եկան:

Ուշադիր հետևում էինք անցորդին:

Փողոցում ուշադիր հետևում էին անցորդին:

Զբոսաշրջիկները փողոցում ուշադիր հետևում էին անցորդին:

Զարմացած զբոսաշրջիկները փողոցում ուշադիր հետևում էին անցորդին:

Աշխատում էր կավով:

Ընկերս աշխատում էր կավով:

Խելացի ընկերս աշխատում էր կավով:

Կավի դասարանում խելացի ընկերս աշխատում էր կավով:

  • Ընկերոջից նեղացել է:

Արամը ընկերոջից նեղացել է:

Դասարանում Արամը ընկերոջից նեղացել է:

Խիստ դասարանում Արամը ընկերոջից նեղացել է:

Որոշիչի կետադրությունը:

Սրտաբուխ ձայնը ուշքի բերեց նրան: — Ձայնը սրտաբուխ ուշքի բերեց նրան:

Սրտաբուխ, մտերիմ  ձայնը ուշքի բերեց նրան: — Ձայնը՝ սրտաբուխ, մտերիմ,  ուշքի բերեց նրան:

Գարնան երեկոյի նման գգվող մի ժպիտ թառել էր դեմքին: — Մի ժպիտ՝գարնան երեկոյի նման գգվող,  թառել էր դեմքին:

Հեռագիրը, որ բերել էին գիշերը, բոլորին զայրացրեց:

Կետադրիր:

  • Զվարթ, կատակաբան ընկերս շուրջն էր հավաքել բոլոր հյուրերին:
  • Կանաչազարդ դաշտավայրը ցողված վաղորդյան մարգարիտներով վառվում էր ծիածանի ամենանուրբ գույներով:
  • Մայրամուտին ծովը շառագույն ու հանդարտ հանկարծ ալեկոծվեց:
  • Ուսից կախված էր լեփ-լեցուն զինվորական մի պայուսակ բոլորովին նոր չօգտագործված:
  • Զանգը որ կարկաչուն ու հստակ ձայնը գլուխն էր գցել բոլորին հավաքում էր եկեղեցում:
  • Ծաղիկը որ արևի հետ բարձրացնում էր գլուխը դաշտում կարծես միակն էր:
  • Անտառային հավերժահարսի նման մի աղջիկ հանկարծ փայտահատին մոտեցավ:
  • Մի աղջիկ խուճապահար թռչունի նման դուրս թռավ անտառից:
  • Մի օր սուրճի արևելյան յուրօրինակ սպասք էր գնել փոքրիկ բաժակներով ոսկեօծ սրճամանով:
  • Նրա հիասթափությունը մատնում էին աչքերը որոնք զրկվել էին կենսական փայլից:

 

Ավելացրու որոշիչներ՝ ուղղորդվելով կետադրությամբ:

  • …., ….. լեռների ստվերները, ………., ծածկել էին դաշտերը՝ ……:
Posted in Պատմություն 9, Uncategorized

Բուխարեստի պայմանագիր (1812)

Բուխարեստի պայմանագիր, ռուս-թուրքական 1806-1812 թվականների պատերազմից հետո Օսմանյան Թուրքիայի և Ռուսական կայսրության միջև կնքված հաշտության պայմանագիր։ Հաշտությունը մի կողմից ստորագրել է ռուս գեներալ Միխայիլ Կուտուզովը, իսկ մյուս կողմից՝ մոլդովահայ ազդեցիկ գործիչ Մանուկ Բեյը 1812 թվականի հուլիսի 5-ին՝ Մոլդովական իշխանության Բուխարեստ քաղաքում։

Ըստ Բուխարեստի պայմանագրի՝ Պրուտ և Դնեստր գետերի միջև ընկած Մոլդովական իշխանության արևելյան շրջանները (ավելի քան 45 հազար քառակուսի կիլոմետր տարածքով) անցնում էր Ռուսական կայսրությանը (նախկինում Մոլդովան համարվում էր Օսմանյան Թուրքիայի վասալը): Ռուսաստանը նաև հստակ ձևակերպումներով պաշտպանում էր Դանուբի նկատմամբ իր իրավունքները։

Պայմանագրի 8-րդ հոդվածով Օսմանյան կայսրությունը պարտավորվում էր տարածք հատկացնել և ինքնավարություն շնորհել Սերբիային։ Այնուամենայնիվ, Բուխարեստի պայմանագրի ստորագրմամբ Ռուսաստանը հերթական անգամ ոտնահարում է հայ և վրաց ժողովուրդների ազգային շահերը։ Մոլդովայի դիմաց ռուսները Թուրքիային են հանձնում արևմտյան Վրաստանի մեծ մասը, Փոթի և Անապա նավահանգիստները, ինչպես նաև Ախալքալաքի շրջանը։

Պայմանագիրը կողմերի միջև ստորագրվում է մայիսի 28-ին և ուժի մեջ մտնում հուլիսի 5-ին։

Posted in Պատմություն 9, Uncategorized

Ադրիանապոլսի պայմանագիր

Ադրիանապոլսի պայմանագիր, կնքվել է 1829 թվականի սեպտեմբերի 2-ին, 1828-1829 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմի ավարտից հետո։ Համաձայն պայմանագրի՝

  • Ռուսական կայսրությանն էր անցնում Անդրկովկասի սևծովյան առափնյա շրջանները՝ Փոթի նավահանգստով
  • Ռուսական կայսրությանն էր անցնում Ախալցխան ու Ախալքալաքը
  • Արևմտյան Հայաստանում ռուսների գրաված մյուս գավառները վերադարձվում էին օսմանյան Թուրքիային

Բաղկացած է 16 հոդվածից և մեկ առանձին ակտից։ Ադրիանուպոլսի հաշտության պայմանագրով Ռուսաստանինանցան Դանուբի գետաբերանն իր կղզիներով, Սև ծովի կովկասյան ափերը՝ Կուբանի գետաբերանից մինչև Աջարիայիհյուսիսը՝ Անապա և Փոթի նավահանգիստներով, Ախալցխայի փաշայությունը՝ Ախալքալաք և Ախալցխա բերդերով։ Ռուսահպատակներին իրավունք վերապահվեց ազատ առևտուր անել Թարքիայում, ռուսական և օտարերկրյա առևտրական նավերին թույլատրվեց անարգել անցնել Բոսֆորի և Դարդանելի նեղուցներով։ Թուրքիանպարտավորվեց 1,5 տարում վճարել 1,5 միլիոն հոլանդ, գուլդեն ռազմատուգանք, ճանաչեց Հունաստանի, Մոլդավիայի, Վալախիայի ու Սերբիայի ինքնավարությունը։

13-րդ հոդվածով սահմանվեց փոխադարձ գաղթի իրավունք։ Թուրքահպատակ հայերը կարող էին 18 ամսվա ընթացքում, իրենց շարժական գույքով, տեղափոխվել Ռուսաստան։ 1829–1830 թվականներին շուրջ 75-80 հազար հայԷրզրումից (Կարին), Կարսից, Բայազետից գաղթեց Անդրկովկաս։ Թուրքիան ճանաչեց Վրաստանի, Իմերեթի, Մեգրելիայի ու Գուրիայի, ինչպես և 1828 թվականի Թուրքմենչայի պայմանագրով Երևանի և Նախիջևանիխանությունների միացումը ռուսական կայսրությանը։ Ադրիանուպոլսի հաշտության պայմանագիրը ամրապնդեց Ռուսաստանի տնտեսական–քաղաքական դիրքը Բալկաններում, Սև ծովի ու նեղուցների վրա և Անդրկովկասում։

Posted in English, Uncategorized

Hometask

Hometask:9/e,page 59

E. Match the words with their definitions.

  1. Gates-f
  2. Hang around-a
  3. Invent-d
  4. Decades-b
  5. Expression-c
  6. Complain-e

a. To wait or spend time somewhere

b. Groups of ten years

c. A word or phrase

d. to create something new

e. To say that something isn’t (or wasn’t) good

f. Doors in an outside wall or fence

Posted in Հանրահաշիվ, Uncategorized

Թվային անհավասարությունների հատկությունները

Հատկություն 1.

Եթե a, b,c և d թվերն այնպիսին են, որ a<b, c<d, ապա a+c<b+d:

Հատկություն 2.

Եթե a, b,c և d դրական թվերն այնպիսին են, որ a<b, c<d, ապա

ac<bd:

ssiodsuifticetrhesdhksdhjhhjksduiksdghdhjhhj

Հատկություն 3.

Եթե a և b դրական թվերն այնպիսին են, որ a<b, ապա an<bn, nN:

Հատկություն 4.

Եթե a և b թվերն այնպիսին են, որ a<b, ապա -a>-b:

Հատկություն 5.

Եթե a և b թվերն այնպիսին են, որ a<b, իսկ c-ն բացասական թիվ է, ապա ac>bc:

Հատկություն 6.

Եթե a և b դրական թվերն այնպիսին են, որ a<b, ապա 1a>1b:

Երբեմն անհրաժեշտ է լինում օգտագործել ոչ խիստ անհավասարություններ՝ կամ :

ab արտահայտությունը նշանակում է, որ կամ a<b կամ a=b:

a<b<c, ab<c, a<bc, abc անհավասարություններն անվանում են կրկնակի անհավասարություններ: