Posted in Առողջագիտություն, Uncategorized

Առողջագիտական ստուգատես ռազմամարզական ճամբարում

Արատեսյան ռազմամարզական ճամբարի բաղադրիչը առողջագիտական ստուգատեսն էր։ Մենք ամփոփեցինք այս տարվա առաջին օգնության առողջագիտական հնարքները։ Մենք բաժանվեցինք խմբերի որտեղ մենք ստացանք կոնկրետ իրավիճակային ։ Օրինակ՝ շան կամ օձի կծծած, օտար մարմին մարդու մարմնում, արնահոսություն, գիտակցության կորուստ, սրտի կանգ։ Ընդանուր հետաքրքիր էր։ Կարծում եմ, որ այսպիսի հմտությունները շատ կարևոր են մարդու կյանքում։

Posted in English

REPORTED SPEECH STATEMENTS-REVISION

Write these sentences in indirect speech, changing words where necessary

  1. She said that she would shee me the next day.
  2. He said that he had seen her thet day.
  3. she said that she didn’t like that rilm.
  4. She said that they had gone swimming that day.
  5. He said that he had met her about three-months before.
  6. She said that she would see Mary an Sunday.
  7. She said that Pete and Sue were getting married the next day.
  8. She said that Pete and Sue were getting married the next day.
  9. She sald that she really liked that furniture.
  10. She said that her parents were arriving the next day.
  11. They said that day hed visited her that morning.
  12. They said that they would see her the next summer.
  13. He said that they had been there three mounths before.
  14. He said that he was meeting them at four o’clock that day.
  15. She said that she could see me the next day.

a) Add -s or -es to the verbs:

  1. see-sees
  2. take-takes
  3. brush-brushes
  4. kiss-kisses
  5. call-calls
  6. give-gives
  7. play-plays
  8. study-studies
  9. watch-watches
  10. halp-halps
  11. cut-cuts
  12. cry-cries
  13. swim-swims
  14. wake-wakes
  15. teach-teaches
  16. lose-loses
  17. catch-catches
  18. buy-buys
  19. pass-passes
  20. come-comes
  21. fight-fights
  22. water-waters
  23. choose-chooses
  24. fly-flies
  25. match-matches
  26. carry-carries

b) write the sentences negative.

  1. Rahul does not cycle to work every day.
  2. The shop does not close at 7 o’clock.
  3. Alaan does not eat vegetables.
  4. Anika does not watch Punjabi films.
  5. You do not help your parents.
  6. Amar does not work at the pub.
  7. Tom does not make his bed.
  8. My sister does not play the drums.
  9. The clock does not strike ten.

c)

  1. c)
  2. c)
  3. b)
  4. b)
  5. c)
  6. b)
  7. b)
  8. b)
  9. a)
  10. c)

Fill in don’t or doesn’t:

  1. Bill doesn’t play tennis every sundey.
  2. We dont go to the park.
  3. Kirti doesn’t like to eat fish.
  4. Sham doesn’t wear long dresses.
  5. I dont like to get up early.
  6. My brothers don’t like to drink milk.
  7. My cousin doesn’t know Italian well.
  8. I don’t like to walk with my dog.
  9. Ram doesn’t go to the gym.
  10. They don’t understand this rule.
  11. We don’t ofter go to the movies.
  12. Lily doesn’t wear shorts at all.
  13. Timmy doesn’t grow flowers in the garden.

Past simple vs Present Perfect

  1. I’m hungry. I haven’t eater anything today.
  2. Grandma visited us last weekend.
  3. Look! Tomek has broken his arm.
  4. Sorry, Sir. I have forgotter my homework.
  5. Mrs Ziarko has worked at this school for 5 years.
  6. Uncle Tim has been in hospital since Friday.
  7. Have you ever read a book in English.
  8. They have never lived in a big city.
  9. We haven’t cleaned our room. It’s really messy.
  10. Ola wrote a Maths test last week.

  1. We have not written any English tests this mounth.
  2. My grandma has visited 15 countries in her life.
  3. I ate pizza for launch yesterday.
  4. They read an interesting book last week.
  5. My dad swam in the pacific ocean in 1995.
  6. Have you ever played rubly?
  7. Mr Mandzelowski has tought at our school since 1999.
  8. I’m thissty. I have not drunk arything today.
  9. She saw a penguin in a zoo last August.
  10. They` very proud because they have climbed mout Everest.

Posted in Քիմիա

Ազոտ և ֆոսֆոր

1.- Ո՞ր  տարրերն են   ընդգրկված 5֊րդ խմբի գլխավոր ենթախմբում…

N-Ազոտ , P-Ֆոսֆոր, As-Արսեն, Sb-Ծարիր, Bi-Բիսմութ

2.-Ո՞ր տարրի  մոտ է ավելի ուժեղ արտահայտված  ոչ մետաղական հատկությունները ազոտի՞.թե `ֆոսֆոր՞. ինչո՞ւ. …

Ավելի մեծ է ազոտինը, քանի որ ֆոսֆորի էլեկտրաբացասականությունը ավելի քիչ է:

3.- Ինչո՞ւ  են  ազոտը և ֆոսֆորը համարվում կենսական  տարրեր…

Քանի որ դրանք շատ կենդանի օրգանիզմների և բույսերի բաղկացուցիչ մաս են կազմում, և կարևոր են ֆիզիոլոգիական պրոցեսների համար:

4.-Ի՞նչ պայմաններ են անհրաժեշտ  բույսերի աճման  համար…

Ամեն տեսակի բույս ունի իր բարենպաստ պայմանները աճելու համար, բայց հիմնականում հարկավոր է՝ լույս, ջուր, հող, խնամք և այլն…

5.- Ինչո՞ւ են  հողին տալիս  պարարտանյութեր, ինչպիսի՞ պարարտանյութեր գիտեք….

Պարարտանյութը օգնում է բույսին աճել ավելի արագ և բերքատվությունը բարձրացնել: Ինձ ծանոթ է բուսահողը:

*6. Ւ՞նչ  է  պարարտանյութը….

Օրգանական, անօրգանական և կենսաբանական նյութեր են, որոնք օգտագործվում են հողի հատկությունները և բույսերի սննդառությունը բարելավելու ու բերքատվությունը բարձրացնելու նպատակով։ Պարարտանյութ կարող է ծառայել օրինակ՝ բանանի կլեպը

Posted in Իրավունք, Uncategorized

Հավաքների կազմակերպման իրավունք

Ընթացք՝

  • Հավաքի հասկացությունը

Հավաքը, դա երկու կամ ավելի անձանց խաղաղ և առանց զենքի ժամանակավոր ներկայությունն է որևէ վայրում` հանրային որևէ պահանջի շուրջ ընդհանուր կարծիք ձևավորելու կամ արտահայտելու մտադրությամբ: Հավաքը հանրային է և դրան կարող է մասնակցել ցանկացածը։ Հավաքն իրականացվում է մեկ վայրում հավաքվելու կամ երթի, քարոզարշավի միջոցով։ Հավաքը իրականացվում է պետական, համայնքային կամ մասնավոր սեփականություն հանդիսացող բացօթյա տարածքում ։

Համաչափության և այլ հիմնարար սկզբունքները

Պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններն ու պաշտոնատար անձինք սույն օրենքով սահմանված իրենց լիազորություններն իրականացնելիս պարտավոր են ղեկավարվել համաչափության և վարչարարության մյուս հիմնարար սկզբունքներով։

  • Հավաքների ազատության սահմանափակումների հիմքերը

Հավաքների ազատությունը կարող է սահմանափակվել միայն այն դեպքում, հավաքի ժամանակ խախտվում են տվյալ կանոնները. պետական անվտանգության և հասարակական կարգի պահպանումը, հանցագործությունների կանխումը, հանրության առողջության ու բարոյականության, այլոց սահմանադրական իրավունքների և ազատությունների պաշտպանությունը։

Արգելվում է հավաքների ազատության օգտագործումը սահմանադրական կարգը բռնի տապալելու, ազգային, ռասայական, կրոնական ատելություն բորբոքելու, բռնություն կամ պատերազմ քարոզելու նպատակով։

  • Հավաքներին մասնակցելու իրավունքը

Հավաքներին մասնակցելու իրավունք ունի յուրաքանչյուր ոք։ Ոչ ոք իրավունք չունի պարտադրելու անձին մասնակցել որևէ հավաքի կամ խոչընդոտել նրա մասնակցությունը որևէ հավաքի։ Հավաքի մասնակից է այն անձը, որը հավաքի անցկացման ժամանակ գտնվում է հավաքի վայրում` հավաքին մասնակցելու նպատակով: Հավաքի մասնակից չեն հավաքի անցկացման վայրում հավաքի անցկացման ժամանակ իրենց լիազորություններն իրականացնելու կամ աշխատանքային պարտականությունները կատարելող անձիք։

  • Հավաքի կազմակերպիչը Հավաքի կազմակերպիչ կարող է լինել հավաքին մասնակցելու իրավունք ունեցող յուրքանչյուր ոք, ինչպես նաև ցանկացած իրավաբանական անձ։

Հավաքի կազմակերպիչը հավաքի ղեկավարն է։ Եթե հավաքը կազմակերպվում է իրավաբանական անձի կողմից, ապա հավաքի ղեկավարը իրավաբանական անձի ղեկավարն է։ Կազմակերպիչը կարող է հավաքի ղեկավարումը հանձնարարել այլ անձի։ Եթե հավաքի ղեկավարի պարտականությունները փաստացի իրականացնում է այլ անձ, ապա նա է կրում սույն օրենքով հավաքի ղեկավարի համար սահմանված իրավունքները և պարտականությունները։

Posted in Իրավունք

Ֆեմինիզմ

Ֆեմինիզմ քաղաքական և սոցիալական շարժումների և գաղափարախոսությունների ամբողջություն է, որն ունի մեկ ընդհանուր նպատակ՝ սեռերի համար սահմանել, զարգացնել և հասնել հավասար քաղաքական, տնտեսական, մշակութային, անձնական և սոցիալական իրավունքների: Ֆեմինիստական շարժման կարևոր նպատակներից է կանանց համար կրթական և մասնագիտական հնարավորությունների հաստատումը, այդ իրավունքների հավասարեցումը տղամարդկանց իրավունքներին։

Ֆեմինիստական շարժման արշավների հիմնական պայքարը կանանց իրավունքների համար է։ Նրանք պայքարում են կանանց ընտրական իրավունքի, կանանց աշխատելու իրավունքի, աշխատավայրում հավասար իրավունքների և հավասարաչափ վարձատրության, սեփականություն ունենալու, կրթություն ստանալու, պայմանագրեր կնքելու, ամուսնության մեջ հավասար իրավունքներ ունենալու, ինչպես նաև հղիությամբ և երեխայի խնամքով պայմանավորված ժամանակավոր անաշխատունակ համարվելու իրավունքի համար։

Ինտերսեկցիոնալ/միջահատական տեսությունը վիճարկում է այն միտքը, որ կանայք միատարր կատեգորիա են և կիսում են նույն կյանքի փորձը: Այն հեղինակել է իրավաբան Քիմբերլե Քրենշոն 1989թ., երբ իր աշխատության մեջ նկատել է, որ սևամորթ կնոջ փորձառությունը հնարավոր է հասկանալ միայն ռասայի ու գենդերի սինթեզի դիտարկման շնորհիվ:

Ինտերսեկցիոնալ/խաչաձևվող ֆեմինիզմը ավելին է, քան պարզապես նորաձև ֆեմինիստական տերմին: Այս տերմինը ցույց է տալիս, թե որքան բազմազան ու ներառական է ֆեմինիզմը: Եթե ֆեմինիզմը հանդես է գալիս կանանց իրավունքների և սեռերի միջև հավասարության օգտին, ապա ինտերսեկցիոնալ ֆեմինիզմը ցույց է տալիս, թե ինչպես են կանանց համընկնող ինքնությունները՝ ներառյալ ռասան, դասը, ազգությունը, կրոնը և սեռական կողմնորոշումը, ազդում ճնշման ու խտրականության նրանց փորձառության վրա:

Դասի ընդացքում մենք քննարկեցինք ֆեմինիզմը և մի քանի օրինակներ բերեցինք: Օրինակ՝ մեքենա վարելու կամ ծխախոտ օգտագործելու վերաբերյալ: Աղջիկները ասում էին, որ նրանք իրավունք ունեն մեքենա վարելու կամ ծխախոտ օգտագործելու, իսկ տղաներից մի քանիսը ասում էին, որ աղջիկները չեն կարողանում մեքենա վարել, և երբ աղջիկը ծխում է, դա տգեղ է: Իսկ իմ կարծիքով աղջիկները կարողանում են մեքենա վարել և հարկ եղած դեպքում՝ պետք է վարեն։ Իսկ ինչ վերաբերվում է ծխելուն, իմ կարծիքով աղջիկը կարող է ծխել, բայց ոչ մարդաշատ վայրերում:

Posted in Գրականություն

Համո Սահյան

Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Ծանոթացիր Համո Սահյանի բանաստեղծություններին:

2. Գրիր շարադրություն սահյանական «Սա իմ հրաշք աշխարհն է, ուր…», «Զնգացող լռություն», «Լռության համերգ», «Համբերության հանդես» վերնագրերից որևէ մեկով:

Լռության համերգ

Լռության համերգը, դա ամենահաճելի և հանգստացնող ձայնն է։ Սակայն դրա հետ մեկտեղ՝ հոգնեցնող է։ Լռության համերգը երկար լսելիս, լռությունը կարծես վերածվի աղմուկի, բղավի քեզ վրա: Երբ միայնակ նստած լսում եմ լռության համերգը, ինձ թվում է, թե մենակ չեմ, կարծես մեկը հետապնդում է ինձ, ցանկանում է լսել այդ չլսվող ձայնը։ Բայց դրանց հետ մեկտեղ լռությունը գեղեցկացնում է բնությունը, զգացմունքներն ու մարդկանց ապրումները: Խոսում է մարդկանց փոխարեն։ Մի խոսքով լռության համերգը ունի իր գեղեցիկ, բայց միաժամանակ տհաճ կողմերը:

3. Համո Սահյանի՝ հատկապես ո՞ր մի բանաստեղծությունը հավանեցիր, ինչո՞ւ:

Երեխայի պես

Հացից խռոված երեխայի պես,
Ինչ անեմ-չանեմ, հացին եմ նայում:
Քունս թռցրել, բայց արի ու տես,
Բարձից փախչելով, բարձին եմ նայում:

Ամենքի համար ամեն ինչ արել,
Նստել արածիս վարձին եմ նայում.
Գժված գլուխս ափիս մեջ առել,
Անցած օրերիս դարձին եմ նայում:

Ինձ այս բանաստեղծությունը ամենից շատը դուր եկավ, քանի որ շատ գեղեցիկ էր և իմաստալից:

4. Քո ընտրությամբ անգիր սովորիր Սահյանի բանաստեղծություններից մեկն ու մեկը, ձայնագրիր, տեսանյութ կամ ձայնանյութ պատրաստիր: Հնարավորության դեպքում՝ սահյանական ընտանեկան ընթերցումներ կազմակերպիր:

Posted in Ֆիզիկա

Առաջադրանքներ

1Ընկնող և անդրադարձած ճագայաթների միջև կազմած անկյունը 128° էՈրքա՞ն է ընկնող ճառագայթի և հայելու միջև կազմած անկյունը

Լուծում

90-64=26

Քանի որ α+α’=128 / 2 = 64, <F = 90-64=26 աստիճան

2Ընկնող լուսային ճառագայթը անդրադարձնող մակերևույթի հետ կազմում է 58° անկյունԻնչի՞ է հավասար ընկնող և անդրադարձող ճառագայթների միջև կազմած անկյունը: 

Պատ ՝ 64 աստիճան

3Աղջիկը կանգնած է հայելու դիմացնրանից 0.7 մ հեռավորության վրաՈրքա՞ն է աղջկա և իր պատկերի միջև հեռավորությունը:

Լուծում

0,7*2=1,4

Պատ ՝ 1,4 մ

4Առարկան գտնվում է հարթ հայելուց 50 սմ հեռավորության վրաՈրքա՞ն կդառնա առարկայի և նրա պատկերի միջև հեռավորությանըեթե  առարկան 10 սմով մոտեցվի հայելուն:

Լուծում

(50-10)*2=80

Պատ ՝ 80 սմ

Posted in Կենսաբանություն, Uncategorized

Դոմինանտություն

Լրիվ դոմինանտության դեպքում արտահայտվում են միայն դոմինանտ հատկանիշները։

Օրինակ` եթե ծաղիկի դոմինանտ գույնը կարմիր է ուրեմն արտահայտվում է միայն կարմիր գույնը։

Ոչ լրիվ դոմինանտության դեպքում արտահայտվում են և դոմինանտ և ռեցեսիվ հատկանիշները։

Օրինակ`

Կոդոմինանտության դեպքում արտահայտվում են երկուսն էլ, բայց դոմինանտը ավելի շատ։

Posted in Գրականություն, Uncategorized

Գրականություն

  • ա. Եղիշե Չարենցի ո՞ր բանաստեղծությունն է հնչում տեսանյութում: Հենց այդ բանաստեղծությունն էլ սովորիր անգիր:
  • բ. 4-6 նախադասությամբ արձակ ձևակերպիր «Տաղ անձնականի» բովանդակությունը:

“Տաղ անկձնական” բանաստեղծությունը Չարենցը սկսում է Կարսը լքելու մասին խոսելով։ Գրում է, որ անց է կենում օտար քաղաքներով, տեսնում է օտար դեմքեր։ Նաև նշում է Կարինե Քոթանճյանին, ասելով, որ նույնիսկ հրաժեշտ չտվեց նրան։ Չարենցը խոսում էր կյանքի անհավասարությունից և ամբողջ բանաստեղծության մեջ արտահայտում կարոտ:

Ինչպես և Հայաստանի միջնադարյան շատ քաղաքներ, Կարսը սկզբում բերդ է եղել, և հայ պատմիչներն այն հենց այդպես էլ ներկայացնում են՝ «Բերդ Կարուց»։ 9 – 13-րդ դարերում բերդի շուրջն էլ ծավալվել է քաղաքը, իսկ այն վերածվել է միջնաբերդի։ Հետագայում՝ պարսկա–թուրքական տիրապետության մռայլ ժամանակներում, Կարսի հայկական բերդը, որը գտնվում է քաղաքի արևելյան մասում, շարքից դուրս է եկել։ Սակայն թուրքերը, հաշվի առնելով Կարսի սահմանամերձ լինելը, այն պարբերաբար ամրացրել են պաշտպանական նոր կառույցներով։ Ամրակայվող աշխատանքները շարունակվել են այն աստիճանի, որ Կարսը, որպես ամրություն, 19-րդ դարի կեսերին համարվում էր աշխարհում հռչակ ունեցող բերդ։

Քաղաքում վեր է խոյանում Առաքելոց եկեղեցին, որը կառուցել է Աբաս Ա Բագրատունին։

  • Կարսի Սուրբ Առաքելոց եկեղեցի

Կարսի Սուրբ Առաքելոց եկեղեցի, հայ առաքելական եկեղեցի էր պատմական Այրարատ նահանգում՝ Կարս քաղաքում։ Ներկայումս գործում է որպես մզկիթ։ Սուրբ Առաքելոց եկեղեցին կառուցվել է Կարսում՝ 940-ական թվականներին, Աբաս Բագրատունու օրոք։ 1579 թվականին օսմանյան թուրքերը եկեղեցին վերածում են մզկիթի իսկ, այնուհետև, երբ Կարսը գտնվում էր Ռուսաստանի վերահսկողության տակ, եկեղեցին վերածվում է ռուս ուղղափառի։

  • Կարինե Քոթանճյանի մասին

Ո՞վ էր Կարինե Քոթանջյանը: Կարինեն ու Չարենցը ծանոթացել էին Կարսում: Հետո Կարինեին հարազատները տեղափոխել էին Թիֆլիս՝ պատերազմի թոհ ու բոհից հեռու, առավել ևս, որ Կարինեն ընկերուհիների հետ ցանկանում էր մեկնել ռազմաճակատ:Բայց Կարինեն չէր կարող հայրենիքից հեռու լինել: Ու այն ժամանակ, երբ ուրիշները փախչում էին հայրենիքից, Կարինեն՝ հետևելով Թումանյանի կոչին՝ օգնել որբերին և գաղթականներին, 1915թ-ին Թիֆլիսից գալիս է Էջմիածին՝ գթության քույր աշխատելու համար: Կարճ ժամանակ անց, սակայն, նա ծանր հիվանդանում է: Հարազատների ջանքերով Կարինեին տեղափոխում են Մոսկվա՝ բուժվելու:1916թ-ի գարնանը Կարինեն կարճ ժամանակով գալիս է Կարս, ուր և դարձյալ հանդիպում է Չարենցին: Նա Չարենցին համոզում է մեկնել Մոսկվա և ուսանել Շանյավսկու ժողովրդական համալսարանում:1916թ-ի սեպտեմբերին Չարենցը մոր օգնությամբ համոզում է հորը՝ ֆինանսավորել իր Մոսկվա ուղևորությունը: Մոսկվայում Չարենցն ու Կարինեն ապրում են բուռն կյանքով: Չարենցը գրում է «Վահագն», «Աթիլլա» պոեմները և «Ծիածան» ժողովածուն (որը և հրատարակում է Մոսկվայում):1917թ-ի մարտին Չարենցը որոշում է վերադառնալ հայրենիք ,իսկ Կարինեն մնում էր Մոսկվայում:

Posted in Քիմիա

Լիպիդներ

Այս անվան տակ միավորված են մեծ և համեմատաբար տարակառույց միացություններ, որոնց ներկայացուցիչները պարունակվում են կենդանական և բուսական հյուսվածքներում, անլուծելի են ջրում, լուծելի միայն ցածր բևեռայնություն ունեցող (ոչ բևեռային) լոծիչներում (եթեր, բենզոլ, պետրոլեինային եթեր և այլն)։

Կենդանի օրգանիզմներում լիպիդները կատարում են բազմազան ֆունկցիաներ՝ էներգետիկ, պաշտպանողական, կառուցվածքային, կարգավորիչ և մտնում են բոլոր կենսաթաղանթների կազմի մեջ։

Լիպիդների մոլեկուլներում առկա են բևեռացված (հիդրոֆիլ) և ոչ բևեռացված (հիդրոֆոբ) խմբավորումներ։ Հետևաբար, լիպիդներն ունեն խնամակցություն և՛ ջրային, և՛ ոչ ջրային ֆազերի հանդեպ, այսինքն՝ լիպիդները դասվում են բիֆիլ միացությունների շարքին, որոնք կարող են կատարել իրենց ֆունկցիաները ֆազերի բաժանման սահմանում։

Լիպիդները ըստ հիդրոլիզի ենթարկվելու ունակության բաժանվում են երկու մեծ խմբերի՝ օճառացվող և չօճառացվող։

Օճառացվող լիպիդները հիդրոլիզվում են թթվային և հիմնային միջավայրում։ Հիմնային հիդրոլիզի ընթացքում առաջանում են կարբոնաթթուների աղեր, գլիցերին և այլ միացություններ։ Բարձրագույն կարբոնաթթուների աղերը կոչվում են օճառներ։ Չօճառացվող լիպիդները հիդրոլիզի չեն ենթարկվում։

Ֆունկցիաներ

  1. Էներգետիկ – 1գ ճարպի ճեղքումից առաջանում է 38,9 ԿՋ էներգիա։
  2. Ջրի աղբյուր են – 1կգ ճարպի օքսիդացումից առաջանում է 1,1 կգ ջուր։
  3. Կառուցողական – մտնում է բոլոր մեմբրանների բաղադրության մեջ։
  4. Պաշտպանական -ենթամաշկի ճարպը պաշտպանական դեր է կատարում։
  5. Ջերմամեկուսիչ է -օրգանիզմը պաշտպանում է ջերմության կորստից։
  6. Կուտակվում է որպես պաշարանյութ։

Կենսական տարրեր են կոչվում այն քիմիական տարի ատոմները, որոնք առաջացնում են բարդ օրգանական նյութեր (սպիտակուցներ, լիկլեյնաթթուներ, սպիտակուցներ, ճարպեր և այլն…): Որոնք ել ապահովում են կենդանի օրգանիզմի կենսագործունեությունը:

Որո՞նք են կենդանի օրգանիզմի հիմնական տարրերը:

Ածղածին-C,ջրածին-H, թթվածին-O, ազոտ-N, ֆոսֆոր-P, ծծումբ-S

Միկրոտարրեր Na, K, Ca, Mg, Fe, Ce, F, Cl, L, Zn, Cu, Mn