Posted in Հաշվետվություն

Հաշվետվություն

Ճամբարային ընդացքում կատարած առաջադրանքների հումները:

Ուսումնասիրել ենք իսլամը

Հետաքրքիր փաստեր իրանի մասին

Ուսումնասիրել ենք նաև Օմար Խայամի քառյակները

Posted in Պարսկերեն

Իսլամ

Իսլամը (արաբերեն՝ հնազանդություն) համաշխարհային կրոններից ամենաերիտասարդն է, հիմնվել է 7-րդ դարում, Արաբական թերակղզում, Մուհամեդ մարգարեի կողմից, որը քարոզում էր Աստծուց՝ Ալլահից ստացած հայտնությունները: Իսլամի հիմքում ընկած են միաստվածության (թաուհիդ) և Աստծուն անվերապահ ծառայելու գաղափարները: Իսլամի դրոշի ներքո արաբական ցեղերին հաջողվեց միավորվել և նվաճողական արշավանքների արդյունքում 7-րդ դարի կեսերին ստեղծել արաբաիսլամական պետություն (խալիֆայություն): Իսլամի հետևորդները կոչվում են մուսուլմաններ, այսինքն՝ մարդիկ, ովքեր հնազանդ են Աստծուն: Մուսուլմանը պետք է իր երկրային կյանքում անվերապահորեն կատարի աստվածային պատվիրանները: Նշենք, որ մուսուլման եզրից բացի առավել օգտագործվող մյուս եզրը մահմեդականն է, որ նշանակում է Մուհամեդի հետևորդ:Սուննի իսլամը ծագում է արաբերեն սուննա (բառացի՝ ուղի, օրինակ, նմուշ) եզրից, որը նկատի է առնում Մուհամեդ մարգարեի վարքն ու ասույթները, որոնք արձանագրված եմ հադիսների (պատումներ) ժողովածուներում: Սուննան իսլամի ամենակարևոր սկզբնաղբյուրն է իսլամի սուրբ գրքից՝ Ղուրանից հետո, որին հավատացյալները պարտավոր են հետևել: Սուննայի հետևորդները կոչվում են ահլ ալ-սուննա վա ալ-ջամաա, որ թարգմանաբար նշանակում է սուննայի և համաձայնության ժողովուրդ (կրճատ՝ ահլ ալ-սուննա՝ սուննիներ): Սուննիները հավատացյալների այն համայնքն են, որն ապրում է` հիմք ընդունելով Մուհամեդ մարգարեի սուննան՝ ուղին, որպես չափորոշիչ: Քանի որ Մուհամեդ մարգարեն իր հայտնությունները ստանում էր Աստծուց, նրա արտահայտությունները ևս համարվում են աստվածային ներշնչանքի աղբյուր:Շիա (արաբերենից թարգմանաբար՝ կուսակից, զինակից), որը շիաթու Ալի՝ Ալիի զինակիցներ արտահայտության կրճատ ձևն է: Շիա իսլամը ձևավորվեց 7-րդ դարի կեսերին իսլամական համայնքում իշխանության համար մղված պայքարի արդյունքում: Մուհամեդ մարգարեի (570-632թթ.) մահից հետո մուսուլմանների մի խումբ նրա հորեղբոր որդուն և դստեր՝ Ֆաթիմայի ամուսնուն՝ Ալի իբն Աբի Տալիբին (656-661թթ.) համարեց մարգարեի միակ և օրինական ժառանգորդը: Շիաներն առաջ քաշեցին այն թեզը, որ իսլամական պետության՝ իմամաթի մեջ Ումմայի առաջնորդները՝ իմամները, պետք է լինեն բացառապես Ալիի, միևնույն ժամանակ՝ Մուհամեդի անմիջական շառավիղները: Մինչդեռ սուննիները համարում էին, որ Ումմայի առաջնորդները պետք է ընտրվեն ժողովրդի կողմից: Հետագայում սուննիները խախտեցին այս սկզբունքը, երբ Օմայան հարստությունը (661-750թթ.) դարձավ ժառանգական:Իսլամի սուննի և շիա ուղղությունների մեջ կան սկզբունքային այլ տարբերություններ ևս: Սուննիները չեն ընդունում շիաներ առաջնորդ Ալիի հատուկ բնույթը, ինչպես նաև բացառում են որևէ միջնորդավորված շփում Աստծո և մարդկանց միջև Մուհամեդի մահվանից հետո, ինչը բխում է Մուհամեդի՝ վերջին մարգարե լինելու դրույթից: Շիա մուսուլմանների ծանրակշիռ մասը տասներկուականներ (իսնաաշարիյուն) են, ովքեր ճանաչում են միայն 12 իմամների օրինականությունը (որոնք Իմամ Ալիի ժառանգներն են): Վերջին՝ 12-րդ իմամը՝ Մուհամեդ իբն Հասան Ալ-Մահդին, ըստ ավանդության, անհետացել է 873-874թթ. ընթացքում, փոքր տարիքում: Հայտնի է թաքնված իմամ անունով, որի վերադարձին շիաները սպասում են որպես Մահդի (մեսիա): Ջաֆարիականությունը շիա իսլամի կրոնաիրավական դպրոցն է, որի հիմնադիրն աստվածաբան և իրավագետ Իմամ Ջաֆար Ալ-Սադիկն (702-765թթ.) է:Մազհաբները (արաբերեն՝ ընթացք, ճանապարհ) իսլամի կրոնաիրավական դպրոցներն են: Յուրաքանչյուր մազհաբի մեջ մշակված են Ղուրանի և սուննայի օգտագործման ու դրանց հիմնարար դրույթների մեկնաբանման որոշակի սկզբունքներ: Սուննի իսլամում գոյություն ունեն չորս մազհաբներ (հանաֆիական, շաֆիայական, մալիքիական և հանբալիական), իսկ շիա իսլամում առավելապես տարածված է ջաֆարիական մազհաբը, որոնք տարբերվում են միմյանցից իրենց մեթոդաբանությամբ և շեշտադրումներով: Մազհաբների մեկնաբանություններն ունեն ոչ միայն տեսական, այլև գործնական նշանակություն:

Սուֆիականությունը (արաբերեն՝ թասավուֆ) իսլամական միստիկ կրոնափիլիսոփայական ուղղություն է, ձևավորվել է 8-րդ դարում, արաբաիսլամական միջավայրում, հունական և հնդկական փիլիսոփայության ազդեցությամբ: Ըստ ամենայնի առաջացել է արաբերեն սուֆ՝ բրդյա քուրձ բառից, ինչը, ըստ ավանդության, սովորություն ունեին հագնել ճգնակյաց կյանքով ապրող սուֆիները: Սուֆիականության կրոնափիլիսոփայության հիմքում ընկած է աստվածային հայտնությունը ճանաչելու և նրա հետ մերձենալու գաղափարը՝ հուզավառության (էքստազի) միջոցով: Իբադան ենթադրում է աստվածային պատվիրանների անվերապահ կատարում: Դրանց մեջ առանձնանում են պարտադիրները:

Մուսուլմանն իր երկրային կյանքում պարտավոր է կատարել իսլամի կամ հավատքի հինգ հիմնասյուներով (առքան ադ-դին) ամրագրված դրույթները`շահադան (միաստվածության՝ թաուհիդի և Աստծո մարգարեի՝ Մուհամեդի մասին վկայությունը), հինգանգամյա աղոթքը (սալաթ կամ նամազ), ողորմածությունը (զաքաթ), ծոմը՝ սոմ (յուրաքանչյուր տարի Ռամադան ամսին) և կյանքում առնվազն մեկ անգամ ուխտագնացությունը
Մեքքա (հաջ):

Posted in Պարսկերեն

Փաստեր Իրանի մասին

Իրանի նշանաբանն է ՝ «Անկախություն, ազատություն, իսլամական հանրապետություն»:

2․ Իրանը հաճախ շփոթվում է Իրաքի հետ:

3․ Իրանի պատմությունը սկսվել է գրեթե 5 դար առաջ, սակայն շատերի մոտ այն հայտնի էր որպես Պարսկաստան: Հետաքրքիր է, որ իրանցիները հին ժամանակներում իրենց պետությունն անվանում էին Իրան, մինչդեռ աշխարհի բոլոր պետություններն այն անվանում էին հին հունական անունով ՝ «Պարսկաստան»: 

4․ Հնում Երկրի բնակչության կեսը ապրում էր Պարսկաստանի տարածքում (այսինքն ՝ Իրանում): Դրա շնորհիվ այն համարվում է մոլորակի պատմության ամենապոպուլյար երկիրը:

5․ Իրանը դարձավ առաջին պետություններից մեկը, որը հայտնվեց համաշխարհային քարտեզի վրա:

6․ Իրանի տարածքում գտնվող որոշ բնակավայրեր հիմնադրվել են մ.թ.ա. 4000 տարիների ընթացքում:

7․ Իրանն աշխարհի այն եզակի երկրներից է, որտեղ պետական իշխանությունը գտնվում է հոգևորականների ձեռքում:

8․ Իրանում կա Սահմանադրության պահապանների խորհուրդ, որը հիմնականում ներգրավված է շարիաթի, այսինքն ՝ իսլամական օրենքների համապատասխանության համար նոր օրինագծերի ստուգման մեջ: Եթե հայտնաբերվել է անհամապատասխանություն, փաստաթուղթը անմիջապես ուղարկվում է վերանայման:

9․ Իրանի բարձրագույն պետական պաշտոնները կարող են զբաղեցնել միայն մահմեդականները:

10․ Իրանը արտադրված նավթի քանակով համաշխարհային առաջատարներից մեկն է:

Posted in Պարսկերեն, Uncategorized

Օմար խայամ

Քառյակներ

«Պիտի ապրե՛լ,- ասում են մեզ գրո՛վ,խոսքո՛վ սուրբ Ղուրանի,-Ինչպես ապրեք, էդպիսի՛ն էլ հաջորդձեր կյանքը կլինի»:Ու անբաժան եմ ես գինո՛ւց,ամենուրեք՝ սիրունի՛ս հետ,Որ էսպե՛ս էլ զարթնեմ,երբ գա օրը Ահեղ դատաստանի։

***
Տիեզերքն համայն մտովի տեսա ու շոշափեցի,
Մարդկային հոգու ճախրանքներն
ամեն ես ճանաչեցի,
Եվ, այնուհանդերձ, հայտարարում եմ
առանց կասկածի.
Այլ երանություն չգիտե՛մ՝ գինու վայելքից բացի:

***
Այն, ինչ Տերը սահմանել է ու մեզ տվել արդեն մի օր,
Չենք կարող ո՛չ պակասեցնել,
ո՛չ հավելել ինչ-որ բանով:
Դե ուրեմն, տեղի՛ն ծախսենք ինչ որ ունենք, բարեկամներ,
Առանց այլոց նախանձելու,
ո՛չ մեկից պարտք չխնդրելով:

***
Ի՞նչ է մարմինը քո, Խայա՛մ:
Ինչ-որ վրա՛ն, որտեղ հոգին՝
Թափառումի ելած մի խան, իջևանել է կեսճամփին:
Վաղը ճամփա կընկնի նորից, կշարունակի նա ուղին,
Իսկ մահն իսկույն իր ավա՛րը կհամարի վրանը հին:

***
Չէ՛, մահկանացուն երկնքի հանդեպ
վաղուց է պարտվել,
Հերթով կլլում է, խժռում բոլորիս հողը մարդակեր:
Դեռ կա՞ս, ապրու՞մ ես,
գուցե դրանով անգամ պարծենու՞մ,
Բայց, մեկ է, շուտով դու էլ կդառնաս
մրջյուններին կեր:

***
Չեմ վախենում մահից բնավ,
ոչ էլ իմ բախտը անիծում,
Իսկ դրախտի ունայն հույսով երբևէ չեմ մխիթարվում:
Ինձ միայն կարճ մի ժամկետով տրված
հոգին հավերժական
Սահմանված օրը,
ճի՛շտ ժամին ետ կտամ ես՝ հոժարակամ:

Posted in Պարսկերեն

Օմար խայամ

Ղիյասադդին Աբու լ Ֆաթհ իբն Իբրահիմ ալ Խայամ Նիշապուրի (պարս․՝ غياث الدین ابو الفتح عمر بن ابراهیم خیام نيشابوری), մայիսի 18, 1048 Նիշապուր, Պարսկաստան – 1131, Նիշապուր, Պարսկաստան), պարսիկ գիտնական, մաթեմատիկոս, փիլիսոփա, աստղագետ, բժիշկ և բանաստեղծ։ Գրել է նաև երկեր մեխանիկայի, աշխարհագրության և երաժշտության վերաբերյալ։ Խայամը լայն հանրությանը հայտնի է առաջին հերթին իր քառյակ՝ «ռուբաիներով»։ Խայամը, որ միայն այդ ժանրում է ստեղծագործել, հասցրել է այն իր զարգացման գագաթնակետին և մտել համաշխարհային գրականության մեջ որպես քառյակի անգերազանցելի վարպետ։ Հայտնի չէ, թե նրան վերագրվող 400 քառյակից որոնք են ստուգապես իրենը։ Խայամը նաև նախորդների համեմատ նոր և ճշգրիտ տոմարի հեղինակ է, որն Իրանում օգտագործվում է առ այսօր։ Խայամի քառյակները հայերեն են թարգմանել Արամ Չարըգը, Հովհաննես Մասեհյանը, Արշակ Չոպանյանը, Հովսեփ Միրզայանը, Արշակ Աթայանը, Սերգեյ Ումառյանը, Վարուժան Խաստուրը։ Խայամագիտության մեջ մեծ վաստակ ունի նաև Էդուարդ Աղայանը։

Posted in English, Uncategorized

My Christmas Wish

My main dream this year is peace, I want all wars to end. I hope all the patients will recover, and finally Covid-19 will disappear from the world. 2020 was a very bad year for our country, and not only. Covid-19 spread around the world, there was a war, many people lost someone. Let there be no wars in any country in 2021, and no diseases too. I hope 2021 be a year of peace.

Posted in Գրականություն, Uncategorized

Գրականություն

Ես կարդացի <<Չարլի Չապլինի նամակը դստերը>> պատմությունը։ Ինձ դուր եկավ նրա կյանքի խորհուրդները, որը ուղված էր իր դստերը։Այդ նամակում նա իր դստերը խորհուրդներ էր տալիս, որ նա բոլորին հավասար է, որ ինչքանել հաջողություններ ունենա իր կյանքում պետք չէ իրեն ավելի բարձր դասի քան ուրիշներին։ Նա պատմում էր թե ինչ դժվար կյանք է ունեցել, ցուրտ ու սոված տարիներին։

Շառլ Ազնավուր «Սուրբ Ծննդյան անսովոր ընթրիք»

Կարդացի <<Սուրբ ծննդյան անսովոր ընթրիք>> պատմվածքը և ինձ դուր եկավ իր պատմությունը։ Ես այս պատմությունից հասկացա, որ այն ինչ մեզ համար ուղղակի առօրյա է անապահով մարդկանց դա կարող է շատ ուրախացնել։ Մենք կարող ենք չնչին բաներով մարդկանց երջանկացնել և հաճելի պահեր պարգևել ինչպես արեց Շառլ Ազնավուրը։Դրա հետ մեկտեղ մենք էլ կարող ենք հաճույք ստանալ մեր արած բարի գործից։ Նրա արած բարությունը փոխադարձ էր, այն մարդկանց, որ նա տարավ իր տուն նրանք լցրեցին իր միայնությունը և նրա Սուրբ Ծնունդը եղավ ավելի լիարժեք։

Posted in English, Uncategorized

Homework

1. Complete the sentences with just, already and yet.

1. She’s just learned to walk. She took her forst steps last week.

2. She hasn’t learned to read yet, but she likes the the pictures.

3. She’s already learned to count from one to five and she’s only one year old!

2. Look at Jake’s to-do list for tidying his bedroom. Write sentences using already and yet.

Jake has already tidied his deks.

Jake hasn’t put his CDs on the shelf yet.

Jake hasn’t picked up the towels and put them in the bathroom yet.

Jake has already made the bed.

Jake hasn’t taken the bin downstairs yet.

Jake has already hung up the clothes.

3. Look at the pictures. What has just happend? Write sentences using the verbs in A and the words in B.

1. They have just had an accident.

2. They have just scored a goal.

3. She has just fallen over.

4. She has just won the trophy.

5. It has just started to rain

Posted in Uncategorized

Ջրածին․ առաջադրանքներ

1. Ինչո՞ւ  է   ջրածինը  համարվում   համար մեկ  տարրը  Տիեզերքում…

Ջրածինը համարվում է համար մեկ տարրը, որովհետև ամենատարածվածն է ամբողջ աշխարհում և նույնիսկ տիեզերքում։ Տիեզերքում կան անթիվ անհամար աստղեր, որոնց մեջ կա մեծ քանակով ջրածին: 

2.Ջրածինը համարվում  է  ապագայի վառելանյութ. ինչո՞ւ. …

Ջրածինը համարվում  է  ապագայի վառելանյութ, որովհետև այն էկոլոգիապես անվտանգ է։

3. Բնութագրեք  ջրածին     քիմիական տարրը.

ա) քիմիական նշանը — H

բ) հարաբերական ատոմային զանգվածը — 1.00794(7)=1

գ) մետա՞ղ է.  թե՞  ոչ մետաղ — ոչ մետաղ

դ) դիրքը պարբերական համակարգում.այսինքն ո՞ր պարբերության և ո՞ր խմբի տարր է — առաջին պարբերություն, I խումբ, գլխավոր ենթախումբ

ե) ատոմի կառուցվածքը`(միջուկի լիցքը. ..միջուկում պրոտոների թիվը. ..էլեկտրոնների թիվը…էներգետիկ մակարդակների թիվը ) — միջուկի լիցք — +1, միջուկում պրոտոնների թիվը — 1, էլեկտրոնների թիվը — 1, էներգետիկ մակարդակների թիվը — 1

*4. Որոշեք ջրածինը օդից ծանր է թե՞ թեթև. քանի ՞ անգամ. ..

Ջրածինը օդից 14,5 թեթև է անգամ:

*5.  Դուք  լաբորատորիայում ստացել  եք ջրածին  և այրել։ Նկարագրեք. Ձեր կողմից կատարված լաբորատոր փորձերը  և  գրեք. համապատասխան  ռեակցիաների հավասարումները. …

Zn+2HCl=H2+ZnCl2

2H2+O2=2H2O

*6. Ո՞րն  է ջրածնի առաջացրած և Երկրագնդում ամենատարածված բարդ  նյութը. գրեք  այդ  նյութի քիմիական  բանաձևը  և որոշեք ջրածնի զանգվածայլն բաժինը տոկոսով արտահայտած։

H2O-ն

2.016/18.016=0.1119

0.1119×100=11.19

11.19%

*7. Որտե՞ղ են կիրառում ջրածինը….

Ջրածինը հիմնականում օգտագործվում է ամոնիակ ստանալու համար, որը ելանյութ է ազոտական թթվի, ազոտական պարարտանյութերի արտադրության մեջ: Ջրածինն օգտագործվում է նաև սպիրտների, արհեստական հեղուկ վառելանյութերի, ճարպերի ջրածնավորման, օդերևութաբանական զոնդեր, օդապարիկներ և դիրիժաբլներ լցնելու (հելիումի խառնուրդով) համար: Ջրածնաթթվածնային այրիչներն օգտագործում են մետաղները զոդելու և կտրելու համար:

Posted in Uncategorized

Օդը գազերի խարնուրդ է

Օդի բաղադրությունը

Մոմը այրեցինք այնուհետև օդի մութքը փակեցինք գլանով մոմը հանգեց, և ջուրը բարձրացավ անոթի ծավալի 1/5 չափով: Մոմը հանգեց թթվածնի բացակայության պատճառով:

20 % Օ2

79 % N2

0, 03 % CO2

Ազնիվ գազեր

Հելիում – He

Նեոն – Ne

Արգոն – Ar

Կրիպտոն – Kr

Քսենոն – Xe

Ռադոն – Rn